RSS Feed

Świetlna witamina D

Przedstawicielem witaminy D jest grupa steroidów występujących głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, choć również w roślinach i drożdżach. Witamina D powstaje z prowitamin w wyniku działania światła słonecznego. Synteza cholekalcyferolu (wit.D3) odbywa się w skórze eksponowanej na działanie promieni słonecznych. Zarówno witamina powstająca w skórze, jak i zawarta w pokarmach jest wchłaniana z przewodu pokarmowego, po czym dostaje się do krwi, a następnie wychwytywana jest przez wątrobę. Kalcytriol (aktywna forma wit.D3) jest hormonem pobudzającym transport wapnia ze światła przewodu pokarmowego. Odgrywa istotną rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu. Wzmacnia również system immunologiczny.

  • Niedobór witaminy D3 u dorosłych, zwłaszcza kobiet w ciąży i karmiących jest przyczyną rozmiękczenia kości (osteomalacji). Charakteryzuje się obniżonym wchłanianiem wapnia i fosforu w jelitach oraz małym stężeniem tych jonów w płynie pozakomórkowym.

W konsekwencji tych zmian mineralizacja jest upośledzona, sprawiając, że kości wykazują zmniejszoną twardość. U osób starszych niedobór wiąże się z osteoporozą (demineralizacją, zniekształceniem kośćca, zrzeszotnieniem). Niedobór może występować także w wyniku zaburzonego wchłaniania tłuszczów, małej ilości kwasów żółciowych. Związane jest to z faktem, że wit.D wchłaniana jest w obecności kw.żółciowych, kw.tłuszczowych. Najczęstszym skutkiem niedoboru wit.D jest krzywica występująca w dzieciństwie. Charakteryzuje się niskim stężeniem wapnia i fosforu w osoczu krwi, ubogą mineralizacją kości oraz zniekształceniem szkieletu kostnego.

  • Wit.D bezpośrednio lub pośrednio kontroluje ponad 200 genów, włączając geny odpowiedzialne za regulację proliferacji (namnażania) komórkowej, różnicowanie, apoptozę (śmierć komórki) oraz angiogenezę (tworzenie nowych naczyń włosowatych). Aktywna forma witaminy D zmniejsza proliferację komórek zarówno prawidłowych, jak i nowotworowych.
  • Suplementacja witaminą D3 (1100 IU) i wapniem (1500 mg)  przez 4 lata u kobiet pomenopauzalnych spowodowała spadek występowania u nich chorób nowotworowych o 60%

                                                  (Lappe i wsp. Am J Clin Nutr 2007).

  • Oprócz tego wykazano ważną z dietetycznego punktu widzenia rolę wit.D. Okazuje się, że jest ona niezbędna do prawidłowego wydzielania insuliny (stymuluje komórki trzustki) w odpowiedzi na stężenie glukozy. Pełni istotna rolę w utrzymaniu gospodarki węglowodanowej.
  • Wyższe spożycie witaminy D w okresie dzieciństwa lub dojrzewania i wyższe stężenia wit.D3 we krwi były związane z obniżonym ryzykiem występowania :

chorób o podłożu autoimmunizacyjnym (  stwardnienie rozsiane, choroba Crohn’a)

nadciśnienia, chorób serca, udarów mózgu

–  zakażeń górnych dróg oddechowych, astmy

Średnie stężenie witaminy D u ludności świata mieści się  w zakresie hipowitaminozy  (25-50 ng/ml).

W Europie w zakresie umiarkowanego niedoboru (12-25 ng/ml).

Mając świadomość powszechnego niedoboru wit.D3 w organizmie najlepszym rozwiązaniem jest wprowadzenie suplementacji, przynajmniej  w okresie zimowym, a w okresie letnim  umiarkowane korzystanie ze słońca.

Badania epidemiologiczne : optymalne stężenie witaminy D3 to >40-60 ng/ml

Zbyt duże stężenie wit.D3 w organizmie jest bardzo niebezpieczne. Jednak toksyczny efekt występuje dopiero przy stężeniu >100-150, a nawet 200ng/ml. W przypadku zwyczajowego spożycia pokarmu przedawkowanie jest niemożliwe. Przy suplementacji także raczej nie odnotowuje się takich incydentów. Intoksykacja jest niezwykle rzadko spotykana.

  • Zawartość witaminy D w wybranych produktach spożywczych / 100g produktu jadalnego

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: